Co znajduje się pod ziemią między Wschową, Siedlnicą i Olbrachcicami?

Co znajduje się pod ziemią między Wschową, Siedlnicą i Olbrachcicami?

11.05.2026

W związku z pytaniami dotyczącymi prac prowadzonych przy drodze do Siedlnicy Czas ART wystąpiło do Urzędu Miasta i Gminy Wschowa z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej stanowisk archeologicznych ujętych w Gminnej Ewidencji Zabytków dla obszaru gminy Wschowa – szczególnie dla miejscowości Siedlnica i Olbrachcice.

W odpowiedzi urząd potwierdził, że: istnieją karty stanowisk archeologicznych, posiada wykaz zabytków archeologicznych przekazany przez Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków; stanowiska archeologiczne są uwzględniane w dokumentach planistycznych gminy, a lokalizacje stanowisk można odnaleźć w dokumentach planistycznych oraz Systemie Informacji Przestrzennej.

Jednocześnie poinformowano nas, że urząd miasta nie posiada informacji o przeprowadzonych na terenie miejscowości Olbrachcice i Siedlnica badaniach archeologicznych, nadzorach
archeologicznych oraz inwestycjach wymagających uzgodnień konserwatorskich, a także nie prowadzi wykazu sprawozdań lub opracowań w ww. zakresie.

Najciekawsze są jednak same dane archeologiczne. Według wykazu przekazanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków:

SIEDLNICA:
• 72 stanowiska archeologiczne,
• ślady osadnictwa od pradziejów po średniowiecze,
• obozowiska mezolityczne,
• osady kultury łużyckiej,
• punkty osadnicze,
• ślady działalności człowieka z epoki brązu,
• relikty osad średniowiecznych.

OLBRACHCICE:
• 25 stanowisk archeologicznych,
• obozowiska mezolityczne,
• ślady pradziejowego osadnictwa,
• stanowiska kultury przeworskiej,
• punkty osadnicze,
• gródek stożkowaty,
• relikty działalności człowieka od neolitu po średniowiecze.

W dokumentach pojawiają się m.in.:
• mezolit,
• neolit,
• epoka brązu,
• kultura łużycka,
• kultura przeworska,
• okres wpływów rzymskich,
• średniowiecze,
• KCWR — kultura ceramiki wstęgowej rytej.

oznacza to, że okolice Wschowy, Siedlnicy i Olbrachcic były zamieszkiwane i wykorzystywane przez ludzi przez tysiące lat 🙂

Warto pamiętać:
• stanowiska archeologiczne często nie są widoczne na powierzchni,
• mogą znajdować się pod polami, drogami i terenami inwestycyjnymi,
• nawet zwykłe prace ziemne mogą naruszyć relikty dawnych osad lub cmentarzysk,
• część inwestycji wymaga uzgodnień konserwatorskich albo nadzoru archeologicznego,
• stanowiska archeologiczne są uwzględniane w planach miejscowych i decyzjach administracyjnych.

Ważne: „Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Wschowa na lata 2025–2028” wskazuje wprost, że samorząd powinien(!):
• prowadzić działania edukacyjne,
• popularyzować wiedzę o lokalnym dziedzictwie,
• wspierać mieszkańców w dostępie do wiedzy o zabytkach,
• upowszechniać informacje o zasobach kulturowych gminy,
• chronić dziedzictwo archeologiczne przy planowaniu inwestycji.

Program mówi również o konieczności:
• zapoznawania mieszkańców z historią i zabytkami gminy,
• wspierania inicjatyw społecznych,
• ochrony krajobrazu kulturowego,
• dokumentowania dziedzictwa archeologicznego.

A jak jest w praktyce? Wielu mieszkańców nadal nie wie:
• gdzie znajdują się stanowiska archeologiczne,
• jak sprawdzić dokumenty planistyczne,
• czym jest Gminna Ewidencja Zabytków,
• jak korzystać z informacji publicznej.

Dlatego publikujemy źródła, z których każdy mieszkaniec może korzystać samodzielnie:

Biuletyn Informacji Publicznej (BIP) https://bip.gminawschowa.pl/ w zakładce Gminna Ewidencja Zabytków – Akty prawne oraz w zakładce Akty Prawne – Akty prawne od 2021.

System Informacji Przestrzennej Urzędu Miasta i Gminy Wschowa pod adresem https://wschowa.e-mapa.net/.

Jeżeli nie wiesz jak napisać wniosek o informację publiczną zgłoś się do nas. W ramach projektu „Kultura Dialogu” wspieramy działania obywatelskie mieszkańców i wspólnie reagujemy na sprawy dotyczące lokalnego dziedzictwa i historii (e-mail:czasart@gmail.com).

Na fotografii widoczny jest rozległy, wiejski krajobraz utrzymany w stylistyce starego zdjęcia z początku XX wieku. Cały obraz ma ciepłą, sepiową kolorystykę przypominającą archiwalne fotografie wykonywane w latach 20. XX wieku. Zdjęcie posiada wyraźne ziarno, delikatne przetarcia i nierównomierne przyciemnienia charakterystyczne dla dawnych odbitek fotograficznych. Kompozycja przedstawia szeroką, piaszczystą drogę biegnącą od dolnej prawej części obrazu w kierunku centrum miejscowości położonej w oddali. Droga jest nierówna, z widocznymi koleinami po kołach wozów lub pojazdów. Jej łagodnie zakrzywiony przebieg prowadzi wzrok odbiorcy w stronę zabudowań wiejskich. Po lewej stronie fotografii znajduje się otwarta przestrzeń pól i łąk porośniętych dziką roślinnością. Widoczne są wysokie trawy i polne kwiaty. Dalej, na horyzoncie, rozciąga się panorama niewielkiej miejscowości z niską zabudową mieszkalną i gospodarczą. Centralnym elementem krajobrazu jest duży kościół z wysoką wieżą zwieńczoną hełmem i krzyżem. Budowla góruje nad pozostałymi zabudowaniami i stanowi dominantę całej kompozycji. Wokół kościoła rozmieszczone są niewielkie domy o stromych dachach, częściowo ukryte pomiędzy drzewami. Po prawej stronie kadru rośnie duże drzewo o rozłożystej koronie. Jego pień znajduje się przy samej krawędzi obrazu, a konary rozciągają się nad drogą, tworząc naturalną ramę kompozycyjną. Wzdłuż drogi widoczne są także drewniane słupy energetyczne lub telefoniczne charakterystyczne dla dawnej infrastruktury wiejskiej. Niebo jest jasne, lekko zamglone, z rozproszonymi chmurami. Całość sprawia wrażenie spokojnego, nostalgicznego widoku dawnej wsi i podkreśla historyczny charakter krajobrazu kulturowego regionu. Obraz nie zawiera ludzi, pojazdów ani współczesnych elementów infrastruktury.

Działanie  realizowane w ramach projektu „Kultura dialogu” dofinansowanego ze środków Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030, Priorytet 2: Organizacje obywatelskie na rzecz dobra wspólnego.

#Wschowa #Siedlnica #Olbrachcice #archeologia #dziedzictwo #zabytki #historialokalna #ochronazabytków #informacjapubliczna #KulturaDialogu #CZASART #Lubuskie #archeologiaPolski #społeczeństwoobywatelskie #planowanieprzestrzenne Wschowa.news Czas Art Fraustadt-Wschowa zbiory R.Stöwesand Powiat Wschowa Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego Olbrachcice Razem Lubuski Urząd Wojewódzki #niezburmistrzem