Olbrachcice (dawniej Ulbersdorf)- rekonesans przed wydarzeniami

Olbrachcice (dawniej Ulbersdorf)- rekonesans przed wydarzeniami

12.04.2026

Dziś byliśmy w Olbrachcicach, gdzie razem z Sołtysem oraz przedstawicielkami Koła Gospodyń Wiejskich robiliśmy pierwsze rozeznanie miejsca pod opowieść o kobietach oskarżanych o czary i skazanych na stos.

Dzięki uprzejmości parafii mogliśmy wejść do kościoła, którego historia sięga średniowiecza. Obecna świątynia powstała w 1896 roku na miejscu starszego, drewnianego kościoła ufundowanego przez Urszulę von Kottwitz. Wnętrze zachowało ślady wcześniejszych epok- m.in. płyty nagrobne z XVII wieku (1648), w tym upamiętniające Urszulę von Kottwitz oraz Eleonorę von Lucke z domu Czischwitz.

Na jednej z płyt nagrobnych czytelne są także herby rodowe – umieszczone w narożach kompozycji. Zidentyfikować można m.in. herb rodu Czischwitz (Czischwitz / Tschischwitz) oraz Abschatz. Pozostałe dwa są dziś trudne do jednoznacznego rozpoznania ze względu na stan zachowania. Same tarcze są już mocno starte – widoczny jest zarys hełmów, labrów i klejnotów, ale detale uległy zatarciu.

Szczególną uwagę zwraca posadzka – ceramiczne płytki o charakterystycznej, spękanej fakturze i geometrycznym układzie. To wyrób cenionej fabryki Utzschneider & Ed. Jaunez z Sarreguemines, produkowany w zakładzie w Zahna pod koniec XIX wieku. Ich wyroby trafiały do kościołów i budynków publicznych w całej Europie – trwałe, projektowane jako element kompozycji wnętrza.

We wnętrzu zachowały się także elementy starszego wyposażenia: drewniane empory biegnące wokół nawy, historyczne organy z oryginalnym układem głosów oraz detale snycerskie. Wśród nich szczególnie poruszające są rzeźby – figury i anioły, które pierwotnie stanowiły część dawnego, bogato zdobionego ołtarza. Sam ołtarz nie przetrwał – został rozebrany po II wojnie światowej, a jego los pozostaje nieznany. To, co widzimy dziś, to rozproszone fragmenty większej całości.

Ważnym punktem jest także przestrzeń WOKÓŁ – w tym leśne wyniesienie, tzw. Góra Czarownic. To miejsce funkcjonujące zarówno w lokalnej pamięci, jak i w przekazach o procesach i egzekucjach kobiet oskarżanych o czary. Tam wrócimy 30 maja – z opowieścią, dźwiękiem i rozmową.

Wcześniej zapraszamy:
1 maja – spacer historyczny we Wschowie
2 maja – spacer w Olbrachcicach (we współpracy z Koncertowa Majówka Fabryka Kultury Stowarzyszenie Twórcze Horyzonty

Działania realizujemy w ramach projektu „Kultura dialogu”, finansowanego z programu NOWEFIO Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego

To dopiero początek. Śledźcie nas – będziemy odsłaniać kolejne warstwy tej historii.

Ceglany kościół z końca XIX wieku w Olbrachcicach, widziany od frontu. Wysoka wieża z zegarem, ostrołukowe okna i wejście główne. Na pierwszym planie drewniany krzyż, w tle drzewa bez liści.

Dwie rzeźby kobiece ustawione obok siebie na półce.

Rzeźba Matki Boskiej w niebieskiej sukni i żółtym płaszczu.

Rzeźba kobiecej postaci w zielono-niebieskich szatach (fragment).

Wnętrze kościoła widziane z empory, ołtarz i polichromie. Klawiatura i registry organów piszczałkowych. Klawiatura starego instrumentu (harmonium lub organów). Organy piszczałkowe na emporze, widok boczny. Drewniany konfesjonał w stylu neogotyckim. Posadzka z płytek ceramicznych w geometryczny wzór.

Trzy osoby stojące we wnętrzu kościoła, oglądające posadzkę. rewniany detal snycerski z motywem roślinnym (ciemne drewno). rewniany detal snycerski z motywem roślinnym. Wnętrze kościoła – nawa główna z ławkami i emporami. Wnętrze kościoła z widokiem na ołtarz i polichromie. Płyta nagrobna z postacią ludzką w płaskorzeźbie. Fragment płyty nagrobnej z zatartą płaskorzeźbą. Fragment płyty nagrobnej z zatartą płaskorzeźbą. Fragment płyty nagrobnej z zatartą płaskorzeźbą. Fragment płyty nagrobnej z zatartą płaskorzeźbą. Fragment płyty nagrobnej z zatartą płaskorzeźbą.
Osoba stojąca na zalesionym wzniesieniu.
Dwie osoby stojące w lesie, jedna wskazuje miejsce na ziemi.
Trzy osoby siedzące na pniu drzewa na skraju lasu.